Onder hoogzomerse omstandigheden raken mensen sneller vermoeid. De concentratie neemt af. Reacties worden trager. Mensen worden impulsiever en minder alert op risico's. Daarbij neemt op tropische dagen vaak ook de fysieke belasting toe. Zweten, uitdroging en een hogere hartslag zorgen ervoor dat medewerkers letterlijk en figuurlijk sneller opgebrand raken.
Juist bij werken op warme dagen ontstaan daardoor gevaarlijke combinaties: tijdsdruk, verminderde concentratie en de gedachte dat iemand nog 'heel even' iets moet doen voordat hij naar huis kan.
Dienstje erbij hier, paar extra uurtjes daar
De zon stond al vroeg hoog aan de hemel en het beloofde een tropische dag te worden. Nog voordat het middag was liep de temperatuur buiten al richting de 30 graden. Voor Kees voelde het bijna als een vrije dag. Bijna, want eerst moest hij nog een paar uur werken. Tot 13:00 uur. Daarna zou hij naar huis gaan en met zijn vrouw en kinderen naar het bos vertrekken. Zijn vrouw had broodjes klaargemaakt en de kinderen hadden het er al dagen over. Als het weer zo bleef, zouden ze onderweg misschien nog ergens een ijsje halen.
Kees had zich vrijwillig opgegeven voor een extra halve dienst. Werken op deze feestdag leverde een mooie toeslag op en dat extra geld kwam goed uit. Deze zomer stond Spanje op de vakantieplanning en thuis werd al weken gesproken over zwembaden, terrasjes en uitstapjes. De laatste tijd had Kees daarom aardig wat extra uren gemaakt. Een dienstje erbij hier, een paar uurtjes extra daar. Hij vond het geen probleem.
Zeker op tropische dagen alert blijven
Kees had het die ochtend bloedheet en besloot een paar minuten tijd te winnen. Voor deze ene handeling hoefde de machine niet volledig stilgezet te worden. Dat kostte tijd. Bovendien had hij dit werk al honderden keren gedaan. Het was altijd goed gegaan. Maar een paar seconden later veranderde alles en kwam thuis het bericht dat Kees twee vingers zou moeten missen. Het bos, het mooie weer en het ijsje onderweg waren plotseling onbelangrijk geworden…
De meeste ongevallen beginnen niet op het moment dat het misgaat. Ze beginnen vaak veel eerder. "Ik doe dit nog even snel" met als argument "het is altijd goed gegaan" is misschien wel één van de gevaarlijkste gedachten op een werkplek. Het betekent namelijk niet dat iets veilig is. Het betekent alleen dat geluk het tot nu toe steeds net won van pech.
Daarom vereist veiligheid aandacht voor werkdruk, vermoeidheid, hitte, mentale afleiding en de menselijke neiging om risico's te normaliseren wanneer het al 100 keer goed is gegaan. Zeker tijdens de tropische dagen die we nu steeds vaker ervaren, is alertheid een noodzaak.
