‘Europese ondernemingsraad houdt ons in leven’

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Hoe dit verder ook afloopt, Opel Antwerpen is nu al een testcase voor betere arbeids- en overlegverhoudingen in België en reclame voor de Europese medezeggenschap. Een fabriek met een paar duizend man sluiten? Niet als je internationale solidariteit weet te organiseren. Feitelijk hadden de productielijnen van Astra’s en cabrio’s op last van de GM-top in Detroit al in het najaar van 2009 stilgelegd moeten zijn. Het Amerikaanse bedrijf stond in 2008 aan de rand van de financiële afgrond en kondigde een businessplan af: sluiting van vier fabrieken in Duitsland, Antwerpen werd er later aan toegevoegd. De aangekondigde verkoop van Opel aan Magna gaf hoop, maar die deal ketste af toen GM Opel toch wilde behouden. GM probeerde Antwerpen vanaf 2001 al twee keer eerder te sluiten. Rudi Kennes, hoofdafgevaardigde van de socialistische vakbond ABVV in de or van Opel Belgium en ondervoorzitter van de Eor: ‘In de VS sluiten ze om de haverklap een fabriek. Hier stuiten ze op verzet van de Eor, maar ook op Leo Wiels, de huidige baas.’ Hij heeft een businessplan gemaakt met kleinere productieaantallen en miljoenen aan kostenbesparingen, maar kreeg nul op rekest bij de GM-top.’ Vooral de Europese GM-directeur Nick Reilly krijgt ervan langs. ‘Met Reilly’, zegt Kennes, ‘gaat Opel richting de afgrond. Niet voor niets zei de minister-president van Hessen: Reilly is intellectueel niet in staat het probleem te vatten.' Ondertussen werkt de Eor al jaren aan het smeden van eenheid onder de werknemers bij de Europese fabrieken. De positie van Opel Belgium is daarin een cruciale factor. ‘In Europa zijn wij de enige fabriek die nog nooit verlies heeft gemaakt.’ De fabriek vangt zelfs verliezen van anderen op. Als Antwerpen dichtgaat of sterk moet afslanken, moeten de andere vestigingen dat ophoesten. Ze hebben dus baat bij steun aan België. En België krijgt er iets voor terug, want de Belgische medezeggenschap heeft recht op weinig informatie, maar via Europese en Duitse regelgeving krijgt de Eor dat wel en kunnen ze zelfs directieplannen in een vroeg stadium blokkeren of alternatieve voorstellen doen. Dat helpt dan weer niet tegen de contractbreuk van Reilly, die de beloofde productie van een SUV verhuisde van Antwerpen naar Zuid-Korea en van een klein autootje van Zuid-Korea naar de VS om tegemoet te komen aan een eis van Obama in ruil voor miljardensteun. De or heeft bij zo’n rechtsgang geen bevoegdheden en dus doet Kennes het als individuele werknemer. Beter dan de in België gebruikelijke staking, een van de weinige beschikbare pressiemiddelen, want een investeerder ziet liever een draaiende fabriek. ‘Ik ben door de bemoeienis van de Eor steeds meer gaan geloven in het beïnvloeden van beslissingen aan de overlegtafel. Een veel intelligentere manier om arbeidsverhoudingen op orde te houden. Daar moeten we in België ook naartoe.'